Standardy ochrony małoletnich.

§ 1. Cel i zakres Standardów Ochrony Małoletnich

1. Standardy Ochrony Małoletnich w Żłobku Niepublicznym Bonjour Bébé, zwane dalej „Standardami”, określają zasady i procedury służące zapewnieniu dzieciom bezpieczeństwa oraz ochrony przed wszelkimi formami krzywdzenia.
2. Nadrzędną zasadą wszystkich działań podejmowanych przez osoby objęte Standardami jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie, z poszanowaniem jego godności, podmiotowości, praw, granic, potrzeb oraz indywidualnego tempa rozwoju.
3. Standardy uwzględniają w szczególności:
   1. wiek dzieci objętych opieką Żłobka;
   2. zależność małego dziecka od osób dorosłych;
   3. ograniczone możliwości komunikowania przez małe dzieci doświadczanych trudności lub krzywdzenia;
   4. potrzebę szczególnej obserwacji zachowania, samopoczucia oraz niewerbalnych sygnałów dziecka;
   5. konieczność zapewnienia dzieciom bezpiecznych, przewidywalnych i opartych na szacunku relacji z osobami sprawującymi nad nimi opiekę;
   6. szczególny charakter czynności pielęgnacyjnych, higienicznych, związanych z karmieniem, odpoczynkiem, zasypianiem oraz pomocą dziecku w regulacji emocji;
   7. potrzeby dzieci z niepełnosprawnościami, szczególnymi potrzebami rozwojowymi, zdrowotnymi lub komunikacyjnymi.
4. Standardy określają w szczególności:
   1. zasady bezpiecznych relacji między dziećmi a personelem oraz zachowania niedozwolone wobec dzieci;
   2. zasady bezpiecznych relacji pomiędzy dziećmi;
   3. zasady rozpoznawania czynników ryzyka i symptomów krzywdzenia;
   4. zasady i procedury podejmowania interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia lub uzyskania informacji o krzywdzeniu dziecka;
   5. osoby odpowiedzialne za podejmowanie poszczególnych działań interwencyjnych;
   6. zasady dokumentowania interwencji i przechowywania dokumentacji;
   7. zasady ustalania planu wsparcia dziecka po ujawnieniu krzywdzenia;
   8. zasady ochrony danych osobowych i wizerunku dziecka;
   9. zasady dotyczące dostępu do Internetu, urządzeń elektronicznych i ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi;
   10. zasady przygotowania personelu do stosowania Standardów oraz dokumentowania tego przygotowania;
   11. zasady udostępniania Standardów Rodzicom oraz dzieciom w formie dostosowanej do ich wieku i możliwości;
   12. zasady monitorowania, przeglądu i aktualizacji Standardów.
5. Standardy mają zastosowanie do wszystkich osób, które w związku z działalnością Żłobka mogą mieć kontakt z dziećmi, w szczególności do pracowników, osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, praktykantów, stażystów, wolontariuszy oraz osób prowadzących zajęcia dodatkowe.
6. Osoby wykonujące na terenie Żłobka czynności techniczne, serwisowe, dostawcze lub inne czynności niewymagające kontaktu z dziećmi nie pozostają z dziećmi bez nadzoru personelu Żłobka.
7. Standardy stanowią element systemu bezpieczeństwa i ochrony dzieci obowiązującego w Żłobku oraz pozostają w związku z innymi dokumentami wewnętrznymi placówki, w szczególności Planem opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjnym, Regulaminem Organizacyjnym oraz procedurami bezpieczeństwa.

§ 2. Podstawy prawne

1. Standardy zostały opracowane w szczególności na podstawie:
   1. ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich;
   2. ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy;
   3. ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny;
   4. ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego;
   5. ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego;
   6. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej;
   7. Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r.;
   8. ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3;
   9. przepisów dotyczących ochrony danych osobowych, w zakresie mającym zastosowanie do realizacji Standardów.
2. Przy opracowaniu Standardów uwzględniono również charakter działalności Żłobka, wiek i możliwości rozwojowe dzieci oraz wynikające z nich szczególne potrzeby w zakresie ochrony przed krzywdzeniem.

§ 3. Objaśnienie pojęć

Ilekroć w Standardach jest mowa o:

1. Żłobku – należy przez to rozumieć Żłobek Niepubliczny Bonjour Bébé we Wrocławiu;
2. podmiocie prowadzącym – należy przez to rozumieć podmiot prowadzący Żłobek Niepubliczny Bonjour Bébé;
3. Dyrektorze – należy przez to rozumieć osobę kierującą działalnością Żłobka albo osobę upoważnioną do wykonywania określonych w Standardach czynności podczas jej nieobecności;
4. dziecku lub małoletnim – należy przez to rozumieć każdą osobę, która nie ukończyła 18. roku życia, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci objętych opieką Żłobka;
5. Rodzicu – należy przez to rozumieć rodzica, opiekuna prawnego, osobę sprawującą pieczę zastępczą lub inną osobę uprawnioną zgodnie z prawem do reprezentowania dziecka;
6. personelu – należy przez to rozumieć wszystkie osoby wykonujące pracę lub świadczące usługi na rzecz Żłobka, które w związku z wykonywanymi zadaniami mają lub mogą mieć kontakt z dziećmi, bez względu na podstawę prawną zatrudnienia lub współpracy, w szczególności pracowników, osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych, praktykantów, stażystów, wolontariuszy oraz osoby prowadzące zajęcia dodatkowe;
7. opiekunie – należy przez to rozumieć osobę sprawującą bezpośrednią opiekę nad dziećmi w Żłobku zgodnie z przepisami dotyczącymi opieki nad dziećmi w wieku do lat 3;
8. osobie trzeciej – należy przez to rozumieć osobę niebędącą dzieckiem, Rodzicem ani członkiem personelu;
9. krzywdzeniu dziecka – należy przez to rozumieć każde działanie lub zaniechanie wobec dziecka, które narusza jego prawa lub dobra osobiste, powoduje albo może powodować szkodę fizyczną, psychiczną, emocjonalną lub rozwojową, w szczególności przemoc fizyczną, przemoc psychiczną, wykorzystywanie seksualne, zaniedbanie lub inne zachowanie zagrażające dobru dziecka;
10. przemocy fizycznej – należy przez to rozumieć działanie wobec dziecka powodujące albo mogące spowodować uraz fizyczny, ból, cierpienie lub naruszenie jego nietykalności cielesnej;
11. przemocy psychicznej lub emocjonalnej – należy przez to rozumieć zachowania lub zaniechania naruszające poczucie bezpieczeństwa, godność lub dobrostan psychiczny dziecka, w szczególności poniżanie, wyśmiewanie, zawstydzanie, straszenie, grożenie, odrzucanie, uporczywe ignorowanie, izolowanie, etykietowanie lub stawianie dziecku wymagań niedostosowanych do jego wieku i możliwości;
12. wykorzystywaniu seksualnym – należy przez to rozumieć angażowanie dziecka w aktywność o charakterze seksualnym, której dziecko ze względu na wiek lub poziom rozwoju nie jest w stanie zrozumieć, na którą nie może skutecznie wyrazić zgody albo która narusza przepisy prawa;
13. zaniedbaniu – należy przez to rozumieć niezaspokajanie podstawowych potrzeb dziecka, w szczególności fizycznych, zdrowotnych, higienicznych, emocjonalnych, rozwojowych lub związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa, przez osobę zobowiązaną do sprawowania nad nim opieki;
14. zagrożeniu dobra dziecka – należy przez to rozumieć sytuację, w której zachowanie, zaniechanie, warunki opieki lub sytuacja rodzinna mogą naruszać prawidłowy rozwój, zdrowie, bezpieczeństwo, godność lub inne dobro dziecka, także wtedy, gdy brak jest podstaw do przyjęcia, że popełniono przestępstwo;
15. przemocy domowej – należy przez to rozumieć przemoc domową w rozumieniu przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej;
16. interwencji – należy przez to rozumieć działania podejmowane przez Żłobek w związku z podejrzeniem krzywdzenia, informacją o krzywdzeniu albo stwierdzeniem krzywdzenia dziecka;
17. Standardach – należy przez to rozumieć niniejsze Standardy Ochrony Małoletnich;
18. Koordynatorze Standardów – należy przez to rozumieć osobę odpowiedzialną za monitorowanie stosowania Standardów, przyjmowanie informacji o ich naruszeniach oraz koordynowanie ich przeglądu i aktualizacji.

§ 4. Osoby odpowiedzialne i zakres odpowiedzialności

1. Za wdrożenie Standardów oraz zapewnienie warunków umożliwiających ich stosowanie odpowiada podmiot prowadzący Żłobek oraz Dyrektor w zakresie powierzonych mu obowiązków.
2. Koordynatorem Standardów Ochrony Małoletnich jest Dyrektor Żłobka, chyba że podmiot prowadzący wyznaczy do tej funkcji inną osobę.
3. Do zadań Koordynatora należy w szczególności:
   1. monitorowanie stosowania Standardów;
   2. przyjmowanie zgłoszeń dotyczących podejrzenia krzywdzenia dziecka lub naruszenia Standardów;
   3. koordynowanie działań podejmowanych w związku ze zgłoszeniem;
   4. prowadzenie lub nadzorowanie dokumentacji interwencji;
   5. monitorowanie sytuacji dziecka po podjętej interwencji, w zakresie pozostającym w kompetencjach Żłobka;
   6. organizowanie przeglądu i aktualizacji Standardów;
   7. koordynowanie przygotowania personelu do stosowania Standardów;
   8. czuwanie nad udostępnieniem aktualnej wersji Standardów Rodzicom, personelowi oraz dzieciom w formie odpowiedniej do ich wieku i możliwości.
4. Osobą odpowiedzialną za przyjmowanie zgłoszeń dotyczących podejrzenia krzywdzenia dziecka jest Dyrektor Żłobka, a podczas jego nieobecności – osoba przez niego upoważniona
5. Osobą odpowiedzialną za koordynowanie udzielenia dziecku wsparcia po ujawnieniu krzywdzenia lub w związku z podjętą interwencją jest Dyrektor Żłobka, a podczas jego nieobecności – osoba przez niego upoważniona. Do zadań tej osoby należy w szczególności ustalenie zakresu wsparcia dziecka, koordynowanie opracowania i realizacji Planu wsparcia dziecka oraz monitorowanie jego sytuacji w zakresie pozostającym w kompetencjach Żłobka.
6. Każdy członek personelu, który powziął podejrzenie krzywdzenia dziecka lub uzyskał informację mogącą wskazywać na krzywdzenie dziecka, jest zobowiązany:
   1. zadbać w pierwszej kolejności o bezpośrednie bezpieczeństwo dziecka;
   2. niezwłocznie przekazać informację Dyrektorowi lub osobie go zastępującej;
   3. sporządzić notatkę służbową zgodnie z zasadami określonymi w Standardach;
   4. zachować poufność informacji z wyjątkiem przypadków, w których ich przekazanie jest konieczne w celu ochrony dziecka lub wynika z przepisów prawa.
7. Osobą odpowiedzialną za złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka do Policji lub prokuratury jest Dyrektor Żłobka albo podmiot prowadzący.
8. Osobą odpowiedzialną za zawiadomienie sądu opiekuńczego o zagrożeniu dobra dziecka jest Dyrektor Żłobka albo podmiot prowadzący.
9. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dziecka każdy członek personelu jest uprawniony i zobowiązany do niezwłocznego wezwania odpowiednich służb, w szczególności poprzez numer alarmowy 112. Podjęcie działania nie może być uzależnione od uprzedniego uzyskania zgody Dyrektora.
10. W przypadku gdy podejrzenie krzywdzenia lub naruszenia Standardów dotyczy Dyrektora, zgłoszenie kieruje się bezpośrednio do podmiotu prowadzącego, który przejmuje czynności przypisane Dyrektorowi w danej sprawie.
11. Jeżeli osoba będąca podmiotem prowadzącym pełni jednocześnie funkcję Dyrektora, a zgłoszenie dotyczy tej osoby, członek personelu podejmuje działania wynikające bezpośrednio z przepisów prawa odpowiednio do charakteru zagrożenia, w szczególności zawiadamia Policję, prokuraturę lub sąd opiekuńczy.
12. Żadna osoba zgłaszająca w dobrej wierze podejrzenie krzywdzenia dziecka nie może ponosić negatywnych konsekwencji wyłącznie z powodu dokonania takiego zgłoszenia.
13. Szczegółowy sposób postępowania, właściwość poszczególnych instytucji oraz zakres dokumentowania określają dalsze postanowienia Standardów.

§ 5. Zasady weryfikacji osób przed dopuszczeniem do pracy lub działalności z dziećmi

1. Żłobek stosuje zasady bezpiecznej rekrutacji i weryfikacji osób przed nawiązaniem stosunku pracy lub przed dopuszczeniem ich do działalności związanej z opieką nad dziećmi, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
2. Weryfikacji dokonuje się przed dopuszczeniem osoby do pracy lub innej działalności związanej z opieką nad dziećmi, niezależnie od podstawy zatrudnienia lub współpracy, jeżeli charakter wykonywanych przez tę osobę czynności powoduje objęcie jej obowiązkami wynikającymi z art. 21 ustawy.
3. Obowiązek weryfikacji może dotyczyć w szczególności:
   1. pracowników Żłobka;
   2. osób zatrudnianych na podstawie umów cywilnoprawnych;
   3. praktykantów i stażystów;
   4. wolontariuszy;
   5. osób prowadzących zajęcia dodatkowe;
   6. innych osób dopuszczanych do działalności związanej z opieką nad dziećmi, jeżeli zgodnie z obowiązującymi przepisami podlegają weryfikacji.
4. Każdorazowo przed dopuszczeniem danej osoby do działalności z dziećmi Dyrektor lub podmiot prowadzący ustala zakres obowiązków weryfikacyjnych wynikających z aktualnie obowiązujących przepisów prawa.
5. W przypadkach wymaganych przepisami prawa Żłobek uzyskuje informacje dotyczące osoby z:
   1. Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym – Rejestru z dostępem ograniczonym;
   2. Rejestru osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze.
6. Osoba podlegająca weryfikacji przedstawia informacje z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie wymaganym aktualnie obowiązującymi przepisami.
7. W przypadku osoby posiadającej obywatelstwo państwa innego niż Rzeczpospolita Polska albo osoby, która w okresie wskazanym w ustawie zamieszkiwała poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stosuje się dodatkowe obowiązki dotyczące informacji z rejestrów karnych innych państw oraz oświadczeń przewidzianych w art. 21 ustawy.
8. Zakres dokumentów, informacji i oświadczeń wymaganych od osoby, o której mowa w ust. 7, ustala się każdorazowo na podstawie jej obywatelstwa, państw zamieszkania oraz aktualnego brzmienia przepisów prawa.
9. Oświadczenia składane w przypadkach przewidzianych ustawą składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia i zawierają wymaganą przepisami klauzulę.
10. Dokumenty i informacje uzyskane w toku weryfikacji są przechowywane zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa oraz zasadami ochrony danych osobowych.
11. Osoba podlegająca obowiązkowej weryfikacji nie może zostać dopuszczona do działalności związanej z dziećmi przed zakończeniem wymaganej prawem weryfikacji.
12. W przypadku stwierdzenia okoliczności prawnie wykluczających możliwość dopuszczenia osoby do działalności związanej z dziećmi osoba ta nie zostaje dopuszczona do takiej działalności.
13. Niedopuszczalne jest zastępowanie wymaganej ustawowo weryfikacji wyłącznie oświadczeniem kandydata o niekaralności, referencjami, wcześniejszym zatrudnieniem w innej placówce lub ustnym zapewnieniem osoby.
14. W przypadku osób wykonujących na terenie Żłobka wyłącznie czynności techniczne, serwisowe, dostawcze lub inne czynności niezwiązane z opieką nad dziećmi Dyrektor ocenia, czy charakter czynności powoduje powstanie ustawowego obowiązku weryfikacji. Niezależnie od wyniku tej oceny osoby takie nie pozostają samodzielnie z dziećmi.
15. Dokumentacja dotycząca weryfikacji personelu jest przechowywana w sposób zapewniający poufność oraz możliwość wykazania podczas uprawnionej kontroli, że obowiązek został wykonany przed dopuszczeniem danej osoby do działalności z dziećmi.

§ 6. Podstawowe zasady relacji personel–dziecko

1. Każde dziecko traktowane jest z szacunkiem, uważnością i poszanowaniem jego godności, podmiotowości, praw, granic oraz indywidualnych potrzeb.
2. Personel buduje relację z dzieckiem opartą na bezpieczeństwie, przewidywalności, dostępności emocjonalnej i zaufaniu.
3. Osoba dorosła pozostaje odpowiedzialna za jakość relacji z dzieckiem oraz sposób reagowania na jego zachowanie.
4. W relacji z dzieckiem personel:
   1. zwraca się do niego spokojnie i z szacunkiem;
   2. dostosowuje język i sposób komunikacji do jego wieku i możliwości;
   3. informuje dziecko o dotyczących go czynnościach przed ich wykonaniem, w zakresie możliwym do zrozumienia przez dziecko;
   4. obserwuje komunikaty werbalne i niewerbalne dziecka;
   5. respektuje sygnały dyskomfortu, lęku, sprzeciwu i przeciążenia;
   6. wspiera dziecko w regulacji emocji;
   7. umożliwia dziecku dokonywanie wyborów odpowiednich do jego wieku i możliwości;
   8. nie wykorzystuje przewagi wynikającej z wieku, siły, pozycji ani zależności dziecka od osoby dorosłej.
5. Płacz, złość, krzyk, odmowa, wycofanie, trudność w rozstaniu, konflikt z innym dzieckiem, odmowa jedzenia lub zasypiania ani inne zachowanie wynikające z wieku i rozwoju dziecka nie mogą być traktowane jako nieposłuszeństwo wymagające ukarania.
6. Personel poszukuje przyczyn zachowania dziecka, uwzględniając w szczególności jego wiek, zmęczenie, głód, potrzebę bliskości, przeciążenie bodźcami, trudności komunikacyjne, potrzebę ruchu, frustrację, stan zdrowia oraz sytuację emocjonalną.
7. Dziecko ma prawo odmówić udziału w proponowanej aktywności. Odmowa nie może powodować kary, zawstydzania, izolowania ani utraty dostępu do innych aktywności.
8. Personel nie zmusza dziecka do okazywania uczuć, przytulania, całowania, przepraszania ani innych zachowań społecznych mających charakter wymuszonego gestu.
9. W sytuacji konfliktu między dziećmi rolą personelu jest zapewnienie bezpieczeństwa, pomoc w regulacji emocji oraz wspieranie dzieci w rozumieniu sytuacji i potrzeb innych osób, odpowiednio do ich wieku.
10. Personel nie faworyzuje dzieci ani nie różnicuje sposobu ich traktowania ze względu na płeć, pochodzenie, sytuację rodzinną, stan zdrowia, niepełnosprawność, sposób komunikacji, temperament, zachowanie lub inne cechy dziecka albo jego rodziny.
11. Szczególną uwagę poświęca się dzieciom, które ze względu na wiek, rozwój, niepełnosprawność, trudności komunikacyjne lub inne szczególne potrzeby mają ograniczoną możliwość zakomunikowania dyskomfortu, odmowy lub krzywdzenia.
12. Personel zachowuje profesjonalne granice relacji z dzieckiem. Relacja opiekuna z dzieckiem może być ciepła i bliska, jednak zawsze pozostaje relacją zawodową ukierunkowaną na dobro i bezpieczeństwo dziecka.
13. Zasady określone w niniejszym paragrafie stosuje się również podczas adaptacji, wyjść, spacerów, wycieczek, zajęć dodatkowych oraz innych działań organizowanych przez Żłobek.

§ 7. Zachowania niedozwolone wobec dzieci

1. Wobec dziecka bezwzględnie niedopuszczalne jest stosowanie przemocy fizycznej, psychicznej, seksualnej, zaniedbania oraz innych zachowań naruszających jego godność, bezpieczeństwo lub prawa.
2. Zabronione jest w szczególności:
   1. bicie, uderzanie, szarpanie, popychanie, potrząsanie, szczypanie lub zadawanie bólu;
   2. stosowanie kar cielesnych;
   3. krzyczenie na dziecko w celu jego zastraszenia lub podporządkowania;
   4. grożenie dziecku;
   5. wyśmiewanie, poniżanie lub zawstydzanie;
   6. obrażanie, przezywanie lub etykietowanie;
   7. straszenie odejściem Rodzica, porzuceniem, karą lub innym zagrożeniem;
   8. izolowanie dziecka jako formy kary;
   9. stosowanie tzw. „karnego krzesełka” lub innych form przymusowej izolacji;
   10. ignorowanie dziecka w celu ukarania go;
   11. odmawianie dziecku jedzenia, picia, odpoczynku, kontaktu z Rodzicem lub możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb jako formy kary;
   12. zmuszanie do jedzenia lub picia;
   13. zmuszanie do snu lub pozostawania na leżaku wbrew potrzebom dziecka;
   14. zawstydzanie dziecka z powodu moczenia się, wypróżnienia, sposobu jedzenia, płaczu, trudności rozwojowych lub innych zachowań;
   15. wymuszanie przeprosin, przytulenia, pocałunku lub kontaktu fizycznego;
   16. celowe wzbudzanie poczucia winy;
   17. porównywanie dzieci w sposób oceniający lub poniżający;
   18. publiczne omawianie trudności dziecka w sposób naruszający jego prywatność;
   19. używanie wobec dziecka wulgarnych, seksualizujących lub dyskryminujących określeń;
   20. nawiązywanie z dzieckiem relacji o charakterze seksualnym albo podejmowanie jakichkolwiek zachowań seksualizujących;
   21. utrwalanie wizerunku nagiego lub częściowo nagiego dziecka podczas czynności higienicznych lub przebierania;
   22. wykonywanie czynności wobec dziecka służących zaspokojeniu potrzeb osoby dorosłej zamiast potrzeb dziecka.
3. Niedopuszczalne jest również stosowanie wobec dziecka działań pozornie wychowawczych, które ze względu na sposób, intensywność, czas trwania lub kontekst powodują strach, cierpienie, upokorzenie albo naruszają jego poczucie bezpieczeństwa.
4. Nie stosuje się systemu kar i nagród jako sposobu kontrolowania zachowania dziecka. Personel wykorzystuje naturalne sytuacje, modelowanie, komunikację, wsparcie emocjonalne, zmianę otoczenia oraz pomoc dziecku w rozwiązywaniu trudności.
5. Żadne zachowanie dziecka nie usprawiedliwia stosowania wobec niego przemocy ani naruszania zasad określonych w Standardach.

§ 8. Zasady bezpiecznego kontaktu fizycznego z dzieckiem

1. Ze względu na wiek dzieci objętych opieką Żłobka kontakt fizyczny stanowi naturalny i niezbędny element opieki, pielęgnacji, zapewniania bezpieczeństwa oraz wspierania dziecka w regulacji emocji.
2. Kontakt fizyczny z dzieckiem musi:
   1. pozostawać w związku z potrzebami dziecka lub koniecznością zapewnienia mu bezpieczeństwa;
   2. być adekwatny do wieku, sytuacji i potrzeb dziecka;
   3. odbywać się z poszanowaniem jego godności i intymności;
   4. uwzględniać werbalne i niewerbalne sygnały dziecka.
3. Dopuszczalny kontakt fizyczny może obejmować w szczególności:
   1. wzięcie dziecka na ręce;
   2. przytulenie;
   3. trzymanie za rękę;
   4. pomoc w przemieszczaniu się;
   5. uspokojenie i wsparcie w sytuacji silnych emocji;
   6. pomoc przy ubieraniu i rozbieraniu;
   7. wykonywanie czynności higienicznych i pielęgnacyjnych;
   8. udzielenie pierwszej pomocy;
   9. fizyczne zabezpieczenie dziecka przed bezpośrednim zagrożeniem.
4. Personel nie narzuca dziecku kontaktu fizycznego służącego wyłącznie okazaniu czułości. Jeżeli dziecko odsuwa się, odwraca, protestuje albo w inny sposób sygnalizuje brak gotowości na taki kontakt, sygnał ten jest respektowany.
5. Odmiennie ocenia się sytuacje, w których kontakt fizyczny jest konieczny dla ochrony życia, zdrowia lub bezpieczeństwa dziecka albo wykonania niezbędnej czynności opiekuńczej. W takich przypadkach personel:
   1. stosuje najmniejszy konieczny zakres ingerencji;
   2. zachowuje spokój;
   3. w miarę możliwości uprzedza dziecko o podejmowanej czynności;
   4. kończy ingerencję niezwłocznie po ustaniu przyczyny.

Czynności higieniczne i pielęgnacyjne

6. Czynności higieniczne i pielęgnacyjne wykonywane są z poszanowaniem intymności i godności dziecka.
7. Podczas przewijania, korzystania z toalety, przebierania i innych czynności związanych z intymnymi częściami ciała personel:
   1. informuje dziecko o wykonywanej czynności;
   2. nie komentuje ciała dziecka w sposób oceniający lub zawstydzający;
   3. ogranicza obecność osób postronnych;
   4. nie wykonuje zdjęć ani nagrań;
   5. wykonuje wyłącznie czynności niezbędne do zapewnienia higieny, zdrowia i komfortu dziecka;
   6. wspiera samodzielność dziecka odpowiednio do jego możliwości.
8. Jeżeli dziecko protestuje przeciwko czynności higienicznej, personel w pierwszej kolejności próbuje ustalić przyczynę protestu, uspokoić dziecko, wyjaśnić czynność i – jeżeli jest to możliwe – dać mu czas lub wybór dotyczący sposobu jej wykonania.
9. Jeżeli wykonanie czynności jest konieczne ze względów zdrowotnych lub higienicznych, a dziecko nadal protestuje, czynność wykonuje się spokojnie, możliwie szybko i z najmniejszym koniecznym zakresem ingerencji.

Bezpieczeństwo a fizyczne powstrzymanie dziecka

10. Fizyczne powstrzymanie dziecka może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy jest to niezbędne dla ochrony dziecka lub innej osoby przed bezpośrednim zagrożeniem, którego nie można skutecznie usunąć w mniej ingerujący sposób.
11. Fizyczne powstrzymanie:
    1. nie może być stosowane jako kara;
    2. nie może służyć wymuszeniu posłuszeństwa;
    3. trwa wyłącznie przez czas konieczny do usunięcia zagrożenia;
    4. powinno być możliwie najmniej ingerujące;
    5. nie może polegać na działaniu powodującym ból, duszenie lub inne zagrożenie dla zdrowia dziecka.
12. Po sytuacji wymagającej fizycznego zabezpieczenia dziecka personel pomaga mu odzyskać poczucie bezpieczeństwa i regulację emocjonalną.
13. Jeżeli sytuacje wymagające fizycznego zabezpieczania dziecka powtarzają się, personel analizuje ich przyczyny i podejmuje działania służące ograniczeniu ryzyka ich ponownego wystąpienia, w razie potrzeby we współpracy z Rodzicami i specjalistą.

§ 9. Zasady bezpiecznych relacji między dziećmi

1. Żłobek tworzy warunki sprzyjające budowaniu bezpiecznych relacji pomiędzy dziećmi, opartych na poszanowaniu ich granic, potrzeb i możliwości rozwojowych.
2. Ze względu na wiek dzieci objętych opieką Żłobka zachowania takie jak zabieranie przedmiotów, popychanie, uderzanie, gryzienie, szczypanie, krzyk, trudność w oczekiwaniu na swoją kolej lub gwałtowne reagowanie w sytuacji frustracji mogą wynikać z etapu rozwoju, niedojrzałości mechanizmów samoregulacji, ograniczonych możliwości komunikacyjnych lub innych indywidualnych potrzeb dziecka.
3. Zachowania, o których mowa w ust. 2, nie są podstawą do określania dziecka jako „agresywnego”, „niegrzecznego”, „sprawcy” ani do przypisywania mu intencji właściwych osobie dorosłej.
4. Jednocześnie każde zachowanie dziecka mogące naruszyć bezpieczeństwo, nietykalność cielesną, godność lub granice innego dziecka wymaga reakcji personelu.
5. Personel pozostaje odpowiedzialny za organizowanie opieki w sposób ograniczający ryzyko krzywdzenia dzieci przez inne dzieci.
6. W sytuacji konfliktu albo zachowania zagrażającego bezpieczeństwu personel:
   1. reaguje niezwłocznie;
   2. w pierwszej kolejności zapewnia bezpieczeństwo dzieciom;
   3. w razie potrzeby spokojnie rozdziela dzieci lub fizycznie przerywa zachowanie;
   4. pomaga dzieciom w regulacji emocji;
   5. nazywa sytuację i granicę prostym językiem dostosowanym do wieku dzieci, np. „Nie pozwolę bić. To boli”;
   6. nie zawstydza żadnego z dzieci;
   7. nie wymusza przeprosin, przytulenia ani innego gestu pojednania;
   8. po uspokojeniu sytuacji wspiera dzieci w powrocie do aktywności.
7. Dziecko, którego granice zostały naruszone, otrzymuje pomoc, opiekę i wsparcie odpowiednie do jego potrzeb.
8. Dziecko, które naruszyło granice innego dziecka, również otrzymuje wsparcie osoby dorosłej w regulacji emocji i uczeniu się bezpiecznych sposobów komunikowania potrzeb.
9. Niedopuszczalne jest:
   1. pozostawianie dzieci bez adekwatnego nadzoru w sytuacji przewidywalnego ryzyka;
   2. zachęcanie dzieci do odwetu;
   3. publiczne wskazywanie dziecka jako winnego;
   4. zawstydzanie lub izolowanie dziecka za zachowanie;
   5. zmuszanie dzieci do wspólnej zabawy lub kontaktu fizycznego;
   6. bagatelizowanie powtarzających się zachowań naruszających bezpieczeństwo innych dzieci.
10. W przypadku zachowań powtarzających się personel analizuje w szczególności:
    1. okoliczności ich występowania;
    2. możliwe czynniki poprzedzające;
    3. potrzeby dziecka;
    4. sposób organizacji przestrzeni i opieki;
    5. poziom zmęczenia, głodu lub przeciążenia bodźcami;
    6. możliwości komunikacyjne i rozwojowe dziecka;
    7. skuteczność dotychczas podejmowanych działań.
11. W razie potrzeby zwiększa się poziom wsparcia i nadzoru, modyfikuje organizację przestrzeni lub przebieg dnia oraz podejmuje współpracę z Rodzicami, a w uzasadnionych przypadkach ze specjalistą.
12. Informacje dotyczące zachowania jednego dziecka nie są przekazywane Rodzicom innego dziecka w zakresie pozwalającym na nieuprawnioną identyfikację tego dziecka lub ujawniającym informacje dotyczące jego sytuacji.
13. Zachowanie dziecka wobec innego dziecka może stanowić okoliczność wymagającą zastosowania procedur ochrony małoletnich, jeżeli jego charakter, nasilenie, powtarzalność, kontekst lub inne informacje wskazują na możliwość krzywdzenia, wykorzystania seksualnego albo innego zagrożenia dobra któregokolwiek z dzieci.

§ 10. Czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia

1. Personel zwraca uwagę na czynniki ryzyka oraz symptomy mogące wskazywać na krzywdzenie dziecka.
2. Ze względu na wiek dzieci objętych opieką Żłobka szczególne znaczenie ma uważna obserwacja:
   1. zachowania dziecka;
   2. jego samopoczucia;
   3. zmian w dotychczasowym funkcjonowaniu;
   4. reakcji na określone osoby lub sytuacje;
   5. wyglądu i stanu fizycznego;
   6. sposobu reagowania na kontakt fizyczny;
   7. zachowań podczas czynności higienicznych;
   8. sposobu jedzenia i odpoczynku;
   9. sygnałów werbalnych i niewerbalnych.
3. Nie istnieje zamknięty katalog symptomów świadczących o krzywdzeniu. Pojedynczy symptom nie przesądza o występowaniu przemocy lub zaniedbania.
4. Niepokój personelu mogą wzbudzić w szczególności:
   1. obrażenia niewspółmierne do podanego wyjaśnienia lub etapu rozwoju dziecka;
   2. częste albo powtarzające się urazy o niewyjaśnionym pochodzeniu;
   3. ślady mogące wskazywać na uderzenie, oparzenie lub inne celowe działanie;
   4. wyraźny lęk przed konkretną osobą;
   5. nagła i istotna zmiana zachowania;
   6. silne wycofanie, nadmierna czujność lub nietypowa reakcja lękowa;
   7. zachowania seksualne niedostosowane do wieku i rozwoju dziecka, szczególnie o charakterze uporczywym, przymusowym lub wyraźnie wykraczającym poza typową ciekawość rozwojową;
   8. znaczne lub powtarzające się zaniedbania higieniczne;
   9. powtarzający się brak odpowiedniej odzieży, żywienia, leczenia lub opieki;
   10. informacje przekazane przez dziecko, Rodzica, członka rodziny, personel lub inną osobę;
   11. inne okoliczności, które w zestawieniu ze sobą mogą wskazywać na zagrożenie dobra dziecka.
5. Personel nie przeprowadza samodzielnie diagnozy krzywdzenia i nie prowadzi dochodzenia mającego ustalić sprawcę.
6. Zadaniem personelu jest zauważenie sygnału, zapewnienie dziecku bezpieczeństwa, prawidłowe udokumentowanie własnych obserwacji i uruchomienie odpowiedniej procedury.
7. Jeżeli dziecko przekazuje informację mogącą świadczyć o krzywdzeniu, osoba dorosła:
   1. zachowuje spokój;
   2. słucha dziecka;
   3. traktuje przekazywaną informację poważnie;
   4. nie okazuje niedowierzania ani szoku;
   5. nie sugeruje odpowiedzi;
   6. nie prowadzi szczegółowego przesłuchania;
   7. może zadawać jedynie pytania niezbędne do zrozumienia podstawowego znaczenia wypowiedzi i oceny bezpośredniego bezpieczeństwa dziecka;
   8. nie obiecuje zachowania informacji w tajemnicy;
   9. mówi dziecku w sposób dostosowany do jego wieku, że podejmie działania służące jego bezpieczeństwu.
8. Po uzyskaniu takiej informacji członek personelu sporządza notatkę, w miarę możliwości zapisując dokładne słowa dziecka, bez ich interpretowania lub uzupełniania.
9. W przypadku obrażeń wymagających pomocy medycznej dziecku niezwłocznie zapewnia się odpowiednią pomoc, niezależnie od dalszych czynności interwencyjnych.
10. Przy ocenie sygnałów personel uwzględnia indywidualne cechy dziecka, w tym niepełnosprawność, sposób komunikowania się, szczególne potrzeby rozwojowe i zdrowotne oraz możliwość odmiennego manifestowania stresu lub krzywdzenia.

§ 11. Ogólne zasady podejmowania interwencji

1. Każde podejrzenie krzywdzenia dziecka lub informacja mogąca wskazywać na krzywdzenie wymaga reakcji.
2. Personel nie jest zobowiązany do posiadania pewności, że dziecko jest krzywdzone, aby przekazać informację i uruchomić procedurę wewnętrzną.
3. Zakres dalszych działań dostosowuje się do:
   1. rodzaju i poziomu zagrożenia;
   2. osoby, której dotyczy podejrzenie;
   3. bezpieczeństwa dziecka;
   4. informacji dostępnych Żłobkowi;
   5. obowiązków wynikających z przepisów prawa.
4. W pierwszej kolejności zawsze ocenia się, czy istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka.
5. W przypadku bezpośredniego zagrożenia:
   1. personel niezwłocznie zapewnia dziecku bezpieczeństwo;
   2. w razie potrzeby udziela pierwszej pomocy;
   3. wzywa właściwe służby, w szczególności pod numerem 112;
   4. informuje Dyrektora niezwłocznie, jednak poinformowanie Dyrektora nie może opóźniać wezwania pomocy.
6. Jeżeli nie występuje bezpośrednie zagrożenie wymagające natychmiastowej interwencji służb, członek personelu:
   1. zapewnia dziecku bezpieczeństwo i wsparcie;
   2. przekazuje informację Dyrektorowi lub osobie go zastępującej;
   3. sporządza notatkę służbową.
7. Notatka powinna zawierać w szczególności:
   1. datę i godzinę zdarzenia lub uzyskania informacji;
   2. dane osoby sporządzającej;
   3. opis własnych obserwacji;
   4. informacje uzyskane od dziecka lub innych osób, z możliwie dokładnym oddzieleniem faktów od relacji osób trzecich;
   5. opis podjętych działań.
8. W dokumentacji nie stosuje się ocen, diagnoz ani niepotwierdzonych twierdzeń jako faktów.
9. Dyrektor po otrzymaniu zgłoszenia dokonuje wstępnej oceny sytuacji i ustala właściwy dalszy tryb postępowania.
10. W zależności od sytuacji dalsze działania mogą obejmować w szczególności:
    1. zabezpieczenie dziecka przed kontaktem z osobą, której dotyczy podejrzenie;
    2. rozmowę z członkiem personelu;
    3. kontakt z Rodzicem, o ile nie narusza to bezpieczeństwa dziecka ani prawidłowości dalszego postępowania;
    4. zawiadomienie Policji lub prokuratury;
    5. zawiadomienie sądu opiekuńczego;
    6. działania związane z przeciwdziałaniem przemocy domowej;
    7. zapewnienie dziecku pomocy medycznej;
    8. ustalenie planu wsparcia dziecka;
    9. inne działania wymagane przepisami prawa.
11. Decyzja o zawiadomieniu właściwego organu nie jest uzależniona od:
    1. zgody Rodzica;
    2. zgody osoby, której dotyczy podejrzenie;
    3. przeprowadzenia przez Żłobek własnego postępowania dowodowego.
12. Żłobek nie podejmuje działań mogących utrudnić postępowanie właściwych organów.
13. W szczególności personel nie:
    1. przesłuchuje dziecka;
    2. konfrontuje dziecka z osobą podejrzewaną o jego krzywdzenie;
    3. nakłania dziecka do wielokrotnego opowiadania o zdarzeniu;
    4. prowadzi samodzielnego dochodzenia.
14. Informacje dotyczące interwencji przekazywane są wyłącznie osobom, które muszą je znać ze względu na bezpieczeństwo dziecka, realizację obowiązków służbowych lub przepisy prawa.

§ 12. Ustalenie ścieżki interwencji

1. Po otrzymaniu zgłoszenia Dyrektor ustala, której z podstawowych kategorii dotyczy sytuacja:
   1. podejrzenie krzywdzenia dziecka przez członka personelu lub inną osobę działającą na rzecz Żłobka;
   2. podejrzenie krzywdzenia dziecka przez Rodzica, członka rodziny lub inną osobę spoza personelu;
   3. podejrzenie popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka;
   4. podejrzenie zagrożenia dobra dziecka wymagające rozważenia zawiadomienia sądu opiekuńczego;
   5. podejrzenie przemocy domowej;
   6. bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka;
   7. krzywdzenie lub zachowanie zagrażające bezpieczeństwu występujące pomiędzy dziećmi.
2. Jedna sytuacja może jednocześnie należeć do więcej niż jednej kategorii.
3. W takim przypadku stosuje się wszystkie działania wymagane dla ochrony dziecka, przy czym pierwszeństwo mają działania służące usunięciu bezpośredniego zagrożenia.
4. Brak pewności co do prawnej kwalifikacji zachowania nie może prowadzić do zaniechania działania w sytuacji, w której bezpieczeństwo lub dobro dziecka może być zagrożone.
5. Jeżeli okoliczności mogą wskazywać na popełnienie przestępstwa na szkodę dziecka, Żłobek nie prowadzi postępowania mającego rozstrzygnąć, czy przestępstwo rzeczywiście zostało popełnione, lecz dokonuje oceny koniecznej do wykonania obowiązku zawiadomienia właściwych organów.
6. Jeżeli sytuacja wskazuje na zagrożenie dobra dziecka, ale dostępne informacje nie uzasadniają podejrzenia popełnienia przestępstwa, rozważa się zawiadomienie właściwego sądu opiekuńczego.
7. Jeżeli istnieje podejrzenie przemocy domowej, stosuje się działania wynikające z obowiązujących przepisów dotyczących przeciwdziałania przemocy domowej, z uwzględnieniem kompetencji Żłobka i osób w nim zatrudnionych.
8. W każdym przypadku ujawnienia krzywdzenia lub uzasadnionego podejrzenia krzywdzenia dziecka ustala się zakres wsparcia, którego dziecko potrzebuje podczas dalszego pobytu w Żłobku.
9. Podjęcie interwencji oraz jej przebieg podlegają dokumentowaniu zgodnie z dalszymi postanowieniami Standardów.

§ 13. Podejrzenie krzywdzenia dziecka przez członka personelu lub inną osobę działającą na rzecz Żłobka

1. Każda informacja lub obserwacja wskazująca, że członek personelu albo inna osoba wykonująca zadania na rzecz Żłobka mogła dopuścić się krzywdzenia dziecka lub naruszenia zasad bezpiecznych relacji, wymaga niezwłocznej reakcji.
2. Osoba, która powzięła takie podejrzenie:
   1. w pierwszej kolejności zapewnia dziecku bezpieczeństwo;
   2. jeżeli wymaga tego sytuacja, przerywa zachowanie naruszające bezpieczeństwo dziecka;
   3. niezwłocznie przekazuje informację Dyrektorowi;
   4. sporządza notatkę służbową.
3. Jeżeli zachodzi bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, stosuje się zasady określone w §11 ust. 4–5, w szczególności niezwłocznie wzywa się odpowiednie służby.
4. Do czasu wyjaśnienia sytuacji Dyrektor podejmuje adekwatne działania zabezpieczające dziecko przed kontaktem z osobą, której dotyczy zgłoszenie, jeżeli jest to konieczne ze względu na charakter podejrzenia i bezpieczeństwo dziecka.
5. Działania zabezpieczające mogą polegać w szczególności na:
   1. odsunięciu osoby od bezpośredniej opieki nad dzieckiem lub dziećmi;
   2. zmianie organizacji pracy;
   3. niedopuszczeniu osoby do samodzielnego kontaktu z dziećmi;
   4. zastosowaniu innych środków dopuszczalnych prawem i adekwatnych do sytuacji.
6. Działania zabezpieczające nie przesądzają o odpowiedzialności osoby, której dotyczy zgłoszenie.
7. Dyrektor dokonuje wstępnej analizy posiadanych informacji wyłącznie w zakresie koniecznym do:
   1. zapewnienia bezpieczeństwa dziecka;
   2. ustalenia dalszej ścieżki postępowania;
   3. wykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa.
8. Jeżeli zachowanie może stanowić przestępstwo na szkodę dziecka, stosuje się §15.
9. Jeżeli zachowanie nie wskazuje na podejrzenie przestępstwa, ale stanowi naruszenie Standardów, zasad bezpiecznych relacji, obowiązków pracowniczych lub zasad obowiązujących w Żłobku, Dyrektor podejmuje działania odpowiednie do charakteru naruszenia.
10. Działania, o których mowa w ust. 9, mogą obejmować w szczególności:
    1. rozmowę wyjaśniającą;
    2. dodatkowe szkolenie lub instruktaż;
    3. zwiększenie nadzoru nad wykonywaniem obowiązków;
    4. zmianę organizacji pracy;
    5. zastosowanie konsekwencji wynikających ze stosunku pracy lub podstawy współpracy;
    6. zakończenie współpracy – jeżeli istnieją ku temu podstawy.
11. Rozmowę z osobą, której dotyczy zgłoszenie, prowadzi się w sposób, który nie naraża dziecka na dodatkowe ryzyko i nie utrudnia ewentualnego postępowania właściwych organów.
12. Niedopuszczalne jest konfrontowanie dziecka z osobą, której dotyczy podejrzenie.
13. Rodzice dziecka są informowani o sytuacji i działaniach Żłobka w zakresie adekwatnym do okoliczności, chyba że przekazanie określonych informacji mogłoby zagrozić bezpieczeństwu dziecka, naruszyć jego dobro lub utrudnić działania właściwych organów.
14. Jeżeli zgłoszenie dotyczy Dyrektora, stosuje się §4 ust. 10–11.
15. Przebieg interwencji podlega dokumentowaniu.

§ 14. Podejrzenie krzywdzenia dziecka przez Rodzica, członka rodziny lub inną osobę spoza personelu

1. W przypadku podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone przez Rodzica, członka rodziny, opiekuna lub inną osobę spoza personelu Żłobka, personel w pierwszej kolejności zapewnia dziecku bezpieczeństwo podczas jego pobytu w placówce.
2. Członek personelu przekazuje informację Dyrektorowi i sporządza notatkę służbową.
3. Dyrektor ocenia, czy okoliczności wymagają:
   1. natychmiastowej interwencji służb;
   2. zawiadomienia Policji lub prokuratury;
   3. zawiadomienia sądu opiekuńczego;
   4. podjęcia działań związanych z podejrzeniem przemocy domowej;
   5. rozmowy z Rodzicem;
   6. objęcia dziecka wsparciem w Żłobku;
   7. podjęcia więcej niż jednego z powyższych działań.
4. Rozmowa z Rodzicem nie jest automatycznym pierwszym etapem każdej interwencji.
5. Jeżeli podejrzenie dotyczy jednego z Rodziców lub innej osoby bliskiej dziecku, przed podjęciem decyzji o rozmowie z tą osobą uwzględnia się:
   1. bezpieczeństwo dziecka;
   2. charakter podejrzenia;
   3. możliwość wywierania presji na dziecko;
   4. możliwość zatarcia śladów lub utrudnienia postępowania;
   5. wskazania właściwych organów, jeżeli zostały już zaangażowane.
6. Jeżeli rozmowa z Rodzicem jest bezpieczna i uzasadniona, może służyć w szczególności:
   1. przedstawieniu zaobserwowanych faktów;
   2. uzyskaniu informacji dotyczących sytuacji dziecka;
   3. wskazaniu potrzeb dziecka;
   4. poinformowaniu o działaniach podejmowanych przez Żłobek;
   5. ustaleniu możliwości udzielenia rodzinie odpowiedniego wsparcia.
7. Personel nie oskarża Rodzica ani nie prowadzi wobec niego postępowania dowodowego.
8. Jeżeli sytuacja wskazuje na zaniedbanie lub inne zagrożenie dobra dziecka, Dyrektor może w pierwszej kolejności – o ile bezpieczeństwo dziecka na to pozwala – podjąć współpracę z Rodzicem i określić działania niezbędne do poprawy sytuacji dziecka.
9. Jeżeli działania, o których mowa w ust. 8, są niewystarczające, Rodzic odmawia współpracy albo charakter zagrożenia uzasadnia niezwłoczną interwencję, stosuje się odpowiednio §15, §16 lub §17.
10. Interes dziecka ma pierwszeństwo przed potrzebą zachowania dobrych relacji z osobą dorosłą.

§ 15. Podejrzenie popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka

1. W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że na szkodę dziecka mogło zostać popełnione przestępstwo, Dyrektor lub podmiot prowadzący podejmuje działania zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym dokonuje odpowiedniego zawiadomienia właściwych organów.
2. Zawiadomienie może zostać skierowane w szczególności do Policji lub właściwej prokuratury.
3. Żłobek nie jest organem prowadzącym postępowanie karne i nie ustala samodzielnie, czy dana osoba popełniła przestępstwo.
4. Do podjęcia zawiadomienia nie jest wymagane:
   1. udowodnienie popełnienia przestępstwa przez Żłobek;
   2. przyznanie się osoby, której dotyczy podejrzenie;
   3. zgoda Rodzica;
   4. zakończenie wewnętrznego postępowania wyjaśniającego.
5. W zawiadomieniu przekazuje się posiadane informacje mające znaczenie dla sprawy, w szczególności:
   1. dane dziecka – w zakresie niezbędnym;
   2. opis okoliczności, które wzbudziły podejrzenie;
   3. źródło informacji;
   4. informacje o działaniach podjętych przez Żłobek;
   5. informacje o dostępnej dokumentacji lub innych materiałach mogących mieć znaczenie dla sprawy.
6. Personel zabezpiecza istniejącą dokumentację i materiały mogące mieć znaczenie dla wyjaśnienia zdarzenia zgodnie z prawem i obowiązującymi zasadami ich przechowywania.
7. Niedopuszczalne jest:
   1. niszczenie lub modyfikowanie dokumentacji dotyczącej zdarzenia;
   2. uzgadnianie z personelem wspólnej wersji wydarzeń;
   3. nakłanianie dziecka lub innych osób do zmiany relacji;
   4. wielokrotne wypytywanie dziecka o szczegóły;
   5. podejmowanie działań mogących utrudnić postępowanie właściwych organów.
8. Jeżeli istnieje nagłe zagrożenie życia lub zdrowia dziecka albo sytuacja wymaga natychmiastowej interwencji, wzywa się Policję, zespół ratownictwa medycznego lub inne właściwe służby za pośrednictwem numeru alarmowego 112.
9. Jeżeli okoliczności wskazują jednocześnie na zagrożenie dobra dziecka lub przemoc domową, zawiadomienie organów ścigania nie wyłącza podjęcia innych wymaganych działań ochronnych.

§ 16. Zagrożenie dobra dziecka i zawiadomienie sądu opiekuńczego

1. Jeżeli informacje posiadane przez Żłobek wskazują, że dobro dziecka może być zagrożone, Dyrektor dokonuje oceny konieczności zawiadomienia właściwego sądu opiekuńczego.
2. Zagrożenie dobra dziecka może dotyczyć w szczególności sytuacji, w których:
   1. podstawowe potrzeby dziecka pozostają długotrwale niezaspokojone;
   2. dziecko pozostaje bez odpowiedniej opieki lub nadzoru;
   3. Rodzice nie zapewniają dziecku koniecznej pomocy medycznej lub specjalistycznej, a może to zagrażać jego zdrowiu lub rozwojowi;
   4. sytuacja rodzinna istotnie zagraża bezpieczeństwu lub prawidłowemu rozwojowi dziecka;
   5. pomimo wcześniejszej współpracy i wskazania potrzeb dziecka sytuacja nie ulega poprawie;
   6. inne okoliczności wskazują na potrzebę ingerencji sądu opiekuńczego.
3. Katalog, o którym mowa w ust. 2, ma charakter przykładowy.
4. Jeżeli charakter sytuacji na to pozwala i nie zwiększa to zagrożenia dla dziecka, przed zawiadomieniem sądu Żłobek może:
   1. omówić z Rodzicem zaobserwowane trudności;
   2. wskazać potrzeby dziecka;
   3. ustalić oczekiwane działania;
   4. wskazać dostępne formy wsparcia;
   5. monitorować sytuację przez okres adekwatny do rodzaju zagrożenia.
5. Współpraca z Rodzicem nie jest warunkiem zawiadomienia sądu, jeżeli sytuacja dziecka wymaga niezwłocznego działania.
6. Zawiadomienie powinno opierać się na faktach i obserwacjach będących w posiadaniu Żłobka.
7. W dokumentacji wyraźnie oddziela się:
   1. własne obserwacje personelu;
   2. informacje przekazane przez dziecko;
   3. informacje przekazane przez Rodziców lub inne osoby;
   4. działania podjęte przez Żłobek.
8. Kopię pisma oraz potwierdzenie jego przekazania przechowuje się w dokumentacji interwencji zgodnie z zasadami poufności.

§ 17. Podejrzenie przemocy domowej i procedura „Niebieskie Karty”

1. W przypadku uzyskania informacji lub powzięcia podejrzenia, że dziecko doświadcza przemocy domowej, personel niezwłocznie przekazuje informację Dyrektorowi oraz podejmuje działania służące bezpieczeństwu dziecka.
2. Dyrektor ustala dalsze postępowanie z uwzględnieniem:
   1. rodzaju i stopnia zagrożenia;
   2. potrzeby natychmiastowej interwencji Policji lub pomocy medycznej;
   3. obowiązku zawiadomienia właściwych organów;
   4. przepisów dotyczących procedury „Niebieskie Karty”.
3. Procedura „Niebieskie Karty” jest realizowana zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz przepisami wykonawczymi.
4. Sam żłobek jako instytucja nie jest automatycznie uprawniony do wszczynania procedury „Niebieskie Karty” wyłącznie z racji bycia żłobkiem. Każdorazowo należy ustalić, czy osoba posiada informacje i kompetencje pozwalające na wszczęcie procedury na podstawie obowiązujących przepisów.
5. Jeżeli osoba zatrudniona w Żłobku nie należy do kręgu osób uprawnionych do wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”, brak tej kompetencji nie oznacza braku możliwości ani obowiązku podjęcia innych działań chroniących dziecko.
6. W zależności od sytuacji Żłobek może w szczególności:
   1. zawiadomić Policję lub prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa;
   2. zawiadomić sąd opiekuńczy o zagrożeniu dobra dziecka;
   3. przekazać informacje właściwym podmiotom w granicach dopuszczonych prawem;
   4. w sytuacji nagłej wezwać pomoc pod numerem 112.
7. Jeżeli procedura „Niebieskie Karty” zostaje wszczęta przez osobę uprawnioną, dalsze działania prowadzone są zgodnie z obowiązującymi przepisami.
8. Personel Żłobka współpracuje z uprawnionymi instytucjami w zakresie zgodnym z prawem i dobrem dziecka.
9. W przypadku podejrzenia, że osobą stosującą przemoc domową jest jeden z Rodziców, decyzję o zakresie i momencie przekazywania tej osobie informacji o działaniach Żłobka podejmuje się z uwzględnieniem bezpieczeństwa dziecka oraz ryzyka utrudnienia dalszych czynności.
10. Dziecko nie jest wykorzystywane jako pośrednik w komunikacji między Żłobkiem, Rodzicami ani instytucjami.
11. Niezależnie od działań zewnętrznych Żłobek zapewnia dziecku podczas pobytu w placówce bezpieczne, spokojne i przewidywalne środowisko oraz ustala potrzebny zakres wsparcia.

§ 18. Postępowanie w sytuacji bezpośredniego zagrożenia

1. W przypadku stwierdzenia lub uzasadnionego podejrzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dziecka nadrzędnym obowiązkiem personelu jest niezwłoczne zapewnienie dziecku bezpieczeństwa.
2. Za sytuację bezpośredniego zagrożenia uważa się w szczególności sytuację, w której:
   1. dziecko doznało lub może doznać poważnego urazu;
   2. istnieje zagrożenie dalszą przemocą wobec dziecka;
   3. stan dziecka wymaga pilnej pomocy medycznej;
   4. osoba mogąca stanowić zagrożenie dla dziecka znajduje się na terenie Żłobka lub ma bezpośredni dostęp do dziecka;
   5. pozostawienie dziecka w aktualnej sytuacji może powodować bezpośrednie zagrożenie dla jego życia lub zdrowia;
   6. występują inne okoliczności wymagające natychmiastowego działania w celu ochrony dziecka.
3. W sytuacji, o której mowa w ust. 1, członek personelu:
   1. przerywa działanie stanowiące zagrożenie, jeżeli może to zrobić bez narażania dziecka lub innych osób na dodatkowe niebezpieczeństwo;
   2. zabezpiecza dziecko przed dalszym zagrożeniem;
   3. udziela pierwszej pomocy w zakresie posiadanych umiejętności, jeżeli jest ona potrzebna;
   4. niezwłocznie wzywa odpowiednie służby, w szczególności poprzez numer alarmowy 112, jeżeli charakter sytuacji tego wymaga;
   5. informuje Dyrektora lub osobę go zastępującą.
4. Uzyskanie zgody Dyrektora nie jest warunkiem wezwania służb ratunkowych lub Policji, jeżeli zwłoka mogłaby narazić dziecko na dalsze niebezpieczeństwo.
5. W sytuacji wymagającej pomocy medycznej nie oczekuje się na przybycie Rodzica przed wezwaniem zespołu ratownictwa medycznego.
6. Rodzic dziecka jest informowany o zdarzeniu możliwie szybko, chyba że:
   1. podejrzenie krzywdzenia dotyczy tego Rodzica;
   2. przekazanie informacji mogłoby zwiększyć zagrożenie dla dziecka;
   3. mogłoby utrudnić działania Policji, prokuratury lub innych właściwych organów;
   4. właściwy organ wydał inne zalecenie.
7. Jeżeli zagrożenie pochodzi od członka personelu lub innej osoby znajdującej się na terenie Żłobka, osoba ta zostaje niezwłocznie odsunięta od kontaktu z dzieckiem w zakresie koniecznym do zapewnienia bezpieczeństwa.
8. Jeżeli istnieje uzasadniona obawa dotycząca bezpieczeństwa dziecka w związku z jego odbiorem z placówki, Dyrektor podejmuje działania odpowiednie do sytuacji i obowiązujących przepisów, w tym w razie bezpośredniego zagrożenia zwraca się o interwencję Policji.
9. Po ustaniu bezpośredniego zagrożenia:
   1. zabezpiecza się dokumentację i inne istniejące materiały dotyczące zdarzenia;
   2. osoby uczestniczące w zdarzeniu sporządzają odrębne notatki służbowe;
   3. Dyrektor ustala dalszą ścieżkę interwencji;
   4. zakłada się Kartę interwencji, jeżeli sytuacja podlega procedurze określonej w Standardach;
   5. ustala się zakres wsparcia dziecka.
10. Sporządzając notatki, osoby uczestniczące w zdarzeniu opisują własne obserwacje i działania. Nie uzgadniają między sobą wspólnej wersji wydarzeń.
11. Podjęcie działań ratunkowych nie wyłącza obowiązku dokonania zawiadomień wymaganych przepisami prawa.

§ 19. Plan wsparcia dziecka

1. W przypadku ujawnienia krzywdzenia dziecka albo stwierdzenia uzasadnionego podejrzenia krzywdzenia Dyrektor ustala Plan wsparcia dziecka, dostosowany do jego wieku, sytuacji, potrzeb i możliwości rozwojowych.
2. Celem Planu wsparcia jest w szczególności:
   1. zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa podczas pobytu w Żłobku;
   2. ograniczenie ryzyka ponownego krzywdzenia;
   3. zapewnienie dziecku stabilności i przewidywalności;
   4. dostosowanie sposobu opieki do aktualnych potrzeb emocjonalnych i rozwojowych dziecka;
   5. określenie sposobu reagowania personelu na sygnały lęku, napięcia lub innych trudności dziecka;
   6. określenie zakresu współpracy z Rodzicami i – w razie potrzeby – specjalistami lub właściwymi instytucjami.
3. Plan wsparcia opracowuje Dyrektor lub wyznaczona przez niego osoba, przy udziale osób sprawujących bezpośrednią opiekę nad dzieckiem.
4. W zależności od sytuacji w opracowaniu lub realizacji Planu mogą uczestniczyć także:
   1. Rodzice dziecka – jeżeli ich udział jest bezpieczny i służy dobru dziecka;
   2. psycholog, pedagog, neurologopeda lub inny specjalista współpracujący z dzieckiem lub Żłobkiem;
   3. inne osoby lub instytucje – w zakresie wynikającym z przepisów prawa i potrzeb dziecka.
5. Jeżeli podejrzenie krzywdzenia dotyczy Rodzica, jego udział w tworzeniu lub realizacji Planu wsparcia ocenia się indywidualnie z uwzględnieniem bezpieczeństwa dziecka.
6. Plan wsparcia może określać w szczególności:
   1. osoby odpowiedzialne za zapewnienie dziecku wsparcia podczas pobytu w Żłobku;
   2. szczególne potrzeby dziecka wymagające uwzględnienia;
   3. sposób organizacji opieki;
   4. sposób wspierania dziecka w regulacji emocji;
   5. rozwiązania dotyczące kontaktu dziecka z określonymi osobami, jeżeli są potrzebne dla jego bezpieczeństwa i możliwe do zastosowania zgodnie z prawem;
   6. sposób komunikacji z Rodzicem;
   7. zakres współpracy ze specjalistami;
   8. sposób obserwacji funkcjonowania dziecka;
   9. termin ponownej oceny sytuacji;
   10. inne działania uzasadnione dobrem dziecka.
7. Plan nie powinien zawierać informacji zbędnych z punktu widzenia zapewnienia dziecku wsparcia.
8. Personel mający bezpośrednią opiekę nad dzieckiem otrzymuje informacje z Planu wyłącznie w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonywania swoich obowiązków.
9. Plan podlega monitorowaniu i może być zmieniany w zależności od sytuacji dziecka, informacji otrzymywanych od właściwych organów, Rodziców lub specjalistów oraz obserwacji personelu.
10. Plan wsparcia realizowany w Żłobku nie zastępuje pomocy psychologicznej, medycznej, terapeutycznej, interwencji właściwych służb ani innych form pomocy, do których udzielania Żłobek nie jest uprawniony.
11. Wsparcie dziecka nie może prowadzić do jego stygmatyzowania ani odmiennego traktowania w sposób nieuzasadniony jego potrzebami.
12. Plan wsparcia dokumentuje się na formularzu stanowiącym załącznik do Standardów.

§ 20. Karta interwencji i Rejestr interwencji

1. Każda interwencja podjęta na podstawie niniejszych Standardów podlega dokumentowaniu w zakresie adekwatnym do charakteru zdarzenia.
2. Podstawowym dokumentem dotyczącym konkretnej interwencji jest Karta interwencji.
3. Karta interwencji zawiera w szczególności:
   1. numer interwencji;
   2. datę przyjęcia zgłoszenia lub ujawnienia zdarzenia;
   3. dane dziecka;
   4. dane osoby zgłaszającej lub źródło informacji;
   5. opis zgłoszenia, obserwacji lub zdarzenia;
   6. informacje dotyczące podjętych działań zabezpieczających;
   7. informacje o osobach uczestniczących w interwencji;
   8. opis dalszych podjętych działań;
   9. informacje dotyczące kontaktu z Rodzicami, jeżeli miał miejsce;
   10. informacje o zawiadomieniu właściwych organów lub instytucji;
   11. informację o ustaleniu Planu wsparcia dziecka;
   12. informacje dotyczące dalszego monitorowania sytuacji;
   13. datę zakończenia interwencji na poziomie Żłobka, jeżeli możliwe jest jej określenie.
4. Do Karty interwencji dołącza się – jeżeli powstały lub zostały przekazane Żłobkowi – w szczególności:
   1. notatki służbowe;
   2. kopie zawiadomień;
   3. potwierdzenia przekazania zawiadomień;
   4. Plan wsparcia dziecka;
   5. korespondencję związaną z interwencją;
   6. inne dokumenty mające znaczenie dla sprawy.
5. Niezależnie od indywidualnych Kart interwencji prowadzony jest Rejestr interwencji.
6. Rejestr służy uporządkowaniu informacji o interwencjach i umożliwia monitorowanie realizacji Standardów.
7. Rejestr zawiera wyłącznie informacje niezbędne do identyfikacji dokumentacji sprawy, w szczególności:
   1. numer interwencji;
   2. datę zgłoszenia;
   3. identyfikację dziecka w zakresie niezbędnym do odnalezienia dokumentacji;
   4. ogólne oznaczenie rodzaju zdarzenia;
   5. informację o podjęciu interwencji;
   6. oznaczenie miejsca przechowywania pełnej dokumentacji;
   7. status sprawy.
8. Dostęp do Rejestru i Kart interwencji posiadają wyłącznie osoby upoważnione.
9. Dokumentacja interwencji powinna być sporządzana:
   1. rzeczowo;
   2. czytelnie;
   3. możliwie chronologicznie;
   4. bez zbędnych ocen i interpretacji.
10. W dokumentacji rozróżnia się:
    1. fakty zaobserwowane bezpośrednio;
    2. wypowiedzi dziecka;
    3. informacje uzyskane od Rodziców;
    4. informacje uzyskane od innych osób;
    5. ocenę sytuacji dokonaną przez osobę odpowiedzialną za interwencję.
11. Wypowiedź dziecka mająca znaczenie dla interwencji jest, w miarę możliwości, zapisywana w jego oryginalnym brzmieniu, bez poprawiania, interpretowania lub uzupełniania.
12. Dokumentacja nie może być modyfikowana w celu dostosowania jej treści do późniejszych ustaleń. Jeżeli konieczne jest jej uzupełnienie, dokonuje się odrębnego, datowanego uzupełnienia.
13. W przypadku gdy kilka osób było świadkami tego samego zdarzenia, każda z nich może sporządzić własną notatkę dotyczącą swoich obserwacji.
14. Dokumentowanie interwencji nie może opóźniać działań niezbędnych dla zapewnienia dziecku bezpieczeństwa.

§ 21. Ochrona informacji dotyczących dziecka i interwencji

1. Informacje dotyczące podejrzenia krzywdzenia dziecka, przebiegu interwencji oraz sytuacji dziecka mają charakter poufny i są przetwarzane wyłącznie w zakresie niezbędnym do ochrony dziecka, realizacji obowiązków Żłobka oraz wykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa.
2. Dokumentacja dotycząca interwencji jest przechowywana w sposób:
   1. zabezpieczający ją przed dostępem osób nieuprawnionych;
   2. zapewniający poufność danych;
   3. pozwalający na jej odnalezienie w przypadku uprawnionej kontroli lub żądania właściwego organu.
3. Dostęp do pełnej dokumentacji posiada Dyrektor, podmiot prowadzący oraz inne osoby wyłącznie w zakresie wynikającym z ich obowiązków, upoważnienia lub przepisów prawa.
4. Członek personelu otrzymuje informacje dotyczące sytuacji dziecka tylko w takim zakresie, jaki jest konieczny do:
   1. zapewnienia dziecku bezpieczeństwa;
   2. prawidłowego sprawowania opieki;
   3. realizacji Planu wsparcia;
   4. wykonania powierzonych mu obowiązków.
5. Niedopuszczalne jest:
   1. omawianie interwencji w obecności innych dzieci lub osób nieuprawnionych;
   2. przekazywanie szczegółów sprawy osobom niezwiązanym z interwencją;
   3. omawianie sytuacji dziecka w prywatnych rozmowach personelu;
   4. rozpowszechnianie informacji w prywatnych komunikatorach, mediach społecznościowych lub innych niezatwierdzonych kanałach;
   5. wykonywanie prywatnych kopii dokumentacji lub zdjęć dokumentów.
6. Rodzicom innych dzieci nie przekazuje się danych ani szczegółów pozwalających na identyfikację dziecka, którego dotyczy interwencja, jego rodziny ani osoby, której dotyczy podejrzenie, jeżeli nie istnieje ku temu podstawa prawna.
7. W przypadku zdarzenia dotyczącego więcej niż jednego dziecka każdej rodzinie przekazuje się informacje dotyczące jej własnego dziecka, z poszanowaniem prywatności pozostałych dzieci.
8. Informacje przekazywane podmiotom zewnętrznym ogranicza się do zakresu niezbędnego i wynikającego z celu ich przekazania lub obowiązujących przepisów.
9. Jeżeli do interwencji zaangażowana zostaje Policja, prokuratura, sąd, pomoc społeczna, zespół interdyscyplinarny albo inny właściwy podmiot, Żłobek współpracuje z nim w granicach przepisów prawa i posiadanych kompetencji.
10. Dokumentacja interwencji nie jest przechowywana w ogólnodostępnej dokumentacji dziecka ani w miejscu, do którego dostęp mają osoby nieupoważnione.
11. Zasady i okres przechowywania dokumentacji ustala się z uwzględnieniem:
    1. obowiązujących przepisów prawa;
    2. rodzaju dokumentacji;
    3. ewentualnego trwania postępowania prowadzonego przez właściwe organy;
    4. konieczności wykazania prawidłowości działań podjętych przez Żłobek.
12. Dokumentacja nie jest niszczona, jeżeli Żłobek posiada informację, że może być potrzebna w toczącym się postępowaniu albo została objęta żądaniem zabezpieczenia przez uprawniony organ.
13. Zasady poufności obowiązują personel również po ustaniu zatrudnienia, współpracy, praktyki, stażu lub wolontariatu.
14. Naruszenie zasad poufności podlega ocenie zgodnie z charakterem naruszenia, obowiązującymi przepisami oraz podstawą zatrudnienia lub współpracy danej osoby.

§ 22. Zasady ochrony prywatności, danych osobowych i wizerunku dziecka

1. Żłobek zapewnia ochronę prywatności, danych osobowych, dóbr osobistych i wizerunku dziecka zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
2. Dane dotyczące dziecka są przetwarzane wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji zadań Żłobka, zapewnienia dziecku opieki i bezpieczeństwa, wykonania obowiązków prawnych oraz innych zgodnych z prawem celów.
3. Personel jest zobowiązany do zachowania poufności informacji dotyczących dzieci i ich rodzin, do których uzyskał dostęp w związku z wykonywaniem obowiązków.
4. Informacje o dziecku mogą być przekazywane wyłącznie:
   1. jego Rodzicom lub osobom uprawnionym;
   2. członkom personelu – w zakresie niezbędnym do sprawowania opieki i wykonywania obowiązków;
   3. właściwym organom, instytucjom lub specjalistom – jeżeli istnieje ku temu podstawa prawna lub odpowiednie uprawnienie.
5. Personel nie przekazuje informacji dotyczących dziecka i jego rodziny innym Rodzicom ani osobom postronnym.
6. W przypadku zdarzenia dotyczącego więcej niż jednego dziecka Rodzicom przekazuje się informacje dotyczące ich własnego dziecka, z poszanowaniem prywatności pozostałych dzieci.
7. Wizerunek dziecka podlega szczególnej ochronie jako element jego prawa do prywatności i ochrony dóbr osobistych.
8. Utrwalanie wizerunku dziecka na potrzeby dokumentowania życia Żłobka oraz jego rozpowszechnianie odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami przyjętymi przez Żłobek.
9. Rozpowszechnianie wizerunku dziecka w sytuacji wymagającej zgody następuje wyłącznie po uzyskaniu odpowiedniej zgody Rodzica lub innej osoby uprawnionej do jej wyrażenia.
10. Zgoda na wykorzystanie wizerunku powinna umożliwiać ustalenie co najmniej celu i sposobu jego wykorzystania.
11. Brak zgody na rozpowszechnianie wizerunku dziecka nie może powodować dla dziecka żadnych negatywnych konsekwencji ani ograniczenia udziału w życiu Żłobka.
12. Personel przed wykonaniem lub opublikowaniem materiału z wizerunkiem dziecka uwzględnia jego godność, prywatność i bezpieczeństwo, niezależnie od posiadania formalnej zgody Rodzica.
13. Nie utrwala się ani nie publikuje materiałów, które:
    1. przedstawiają dziecko podczas czynności higienicznych lub pielęgnacyjnych;
    2. przedstawiają dziecko nagie lub częściowo nagie w sposób naruszający jego intymność;
    3. przedstawiają dziecko w sytuacji silnego płaczu, lęku, kryzysu emocjonalnego lub innej sytuacji mogącej naruszać jego godność;
    4. mogą ośmieszać, zawstydzać lub stygmatyzować dziecko;
    5. ujawniają informacje dotyczące zdrowia, trudności rozwojowych, sytuacji rodzinnej lub innych prywatnych okoliczności, jeżeli brak jest odpowiedniej podstawy ich ujawnienia.
14. W miarę możliwości materiały publikowane przez Żłobek nie powinny ujawniać informacji pozwalających osobom postronnym na łatwe ustalenie szczegółów dotyczących miejsca zamieszkania, codziennej rutyny lub innych informacji mogących naruszać bezpieczeństwo dziecka.
15. Personel nie wykorzystuje prywatnych urządzeń ani prywatnych kont do rozpowszechniania wizerunku dzieci.
16. Jeżeli wykonanie zdjęcia lub nagrania przy użyciu określonego urządzenia jest dopuszczone przez organizację pracy Żłobka, materiał jest przetwarzany wyłącznie zgodnie z przyjętymi zasadami i nie może być wykorzystywany do celów prywatnych.
17. Niedopuszczalne jest udostępnianie przedstawicielom mediów danych kontaktowych Rodziców lub umożliwianie utrwalania wizerunku konkretnego dziecka bez spełnienia wymogów wynikających z prawa i zasad obowiązujących w Żłobku.
18. W przypadku utrwalania wizerunku przez osoby zewnętrzne podczas wydarzeń organizowanych przez Żłobek personel dba, w zakresie pozostającym pod jego kontrolą, o ochronę prywatności dzieci.
19. Szczegółowe zasady dotyczące przetwarzania danych osobowych mogą być określone również w odrębnej dokumentacji dotyczącej ochrony danych osobowych obowiązującej w Żłobku.

§ 23. Zasady ochrony dzieci przed zagrożeniami cyfrowymi

1. Ze względu na wiek dzieci objętych opieką Żłobka dzieci nie korzystają samodzielnie z Internetu ani urządzeń zapewniających dostęp do Internetu w ramach opieki sprawowanej przez Żłobek.
2. Żłobek nie udostępnia dzieciom swobodnego dostępu do komputerów, telefonów, tabletów ani innych urządzeń umożliwiających samodzielne korzystanie z Internetu.
3. Personel korzysta z urządzeń elektronicznych podczas sprawowania opieki w sposób, który nie ogranicza należnej dzieciom uwagi i nadzoru.
4. Prywatne korzystanie z telefonu lub innego urządzenia przez członka personelu podczas bezpośredniej opieki nad dziećmi powinno być ograniczone do sytuacji niezbędnych.
5. Dopuszcza się korzystanie z urządzeń elektronicznych przez personel w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych, w szczególności w celu:
   1. komunikacji organizacyjnej;
   2. realizacji zadań związanych z opieką;
   3. korzystania z aplikacji wykorzystywanych przez Żłobek;
   4. zapewnienia bezpieczeństwa;
   5. wezwania pomocy;
   6. realizacji innych uzasadnionych zadań zawodowych.
6. Jeżeli podczas zajęć wykorzystywane są materiały cyfrowe, dźwiękowe lub audiowizualne, personel uprzednio ocenia ich adekwatność do wieku, potrzeb i możliwości dzieci.
7. Dzieciom nie prezentuje się treści:
   1. zawierających przemoc lub treści drastyczne;
   2. seksualnych lub seksualizujących;
   3. wzbudzających silny lęk;
   4. dyskryminujących;
   5. promujących zachowania niebezpieczne;
   6. w inny sposób nieadekwatnych do wieku i rozwoju dzieci.
8. Niedopuszczalne jest wykorzystywanie ekranów jako:
   1. sposobu na karanie lub nagradzanie dziecka;
   2. środka wymuszającego jedzenie;
   3. podstawowego sposobu uspokajania dziecka;
   4. zastępstwa bezpośredniej relacji i opieki osoby dorosłej.
9. Jeżeli na urządzeniu wykorzystywanym w Żłobku zostanie ujawniona treść mogąca stanowić zagrożenie dla dzieci, personel:
   1. niezwłocznie uniemożliwia dzieciom dalszy dostęp do tej treści;
   2. informuje Dyrektora;
   3. w razie potrzeby zabezpiecza informacje pozwalające ustalić źródło zdarzenia;
   4. podejmuje działania adekwatne do rodzaju zagrożenia.
10. Jeżeli zdarzenie może wskazywać na krzywdzenie dziecka, utrwalanie lub rozpowszechnianie niedozwolonych materiałów z jego udziałem albo inne przestępstwo, stosuje się odpowiednie procedury interwencyjne określone w Standardach.
11. Personel nie publikuje materiałów dotyczących dzieci za pośrednictwem prywatnych kont w mediach społecznościowych.
12. Dane, fotografie i nagrania dotyczące dzieci nie powinny być przechowywane na prywatnych urządzeniach dłużej, niż jest to technicznie niezbędne do wykonania dozwolonej czynności, jeżeli organizacja pracy wyjątkowo przewiduje użycie takiego urządzenia.
13. Dyrektor określa rozwiązania organizacyjne dotyczące urządzeń wykorzystywanych do dokumentowania działalności Żłobka i komunikacji z Rodzicami.

§ 24. Ochrona dzieci z niepełnosprawnościami i szczególnymi potrzebami

1. Standardy stosuje się wobec wszystkich dzieci, z uwzględnieniem ich indywidualnej sytuacji, wieku, poziomu rozwoju, stanu zdrowia, możliwości komunikacyjnych i szczególnych potrzeb.
2. Szczególną uwagę zwraca się na bezpieczeństwo dzieci, które ze względu na:
   1. niepełnosprawność;
   2. opóźnienie lub odmienny przebieg rozwoju;
   3. trudności w komunikowaniu się;
   4. brak lub ograniczoną mowę;
   5. szczególne potrzeby sensoryczne;
   6. chorobę przewlekłą;
   7. trudności emocjonalne lub adaptacyjne;
   8. sytuację rodzinną, społeczną, językową lub kulturową;
   9. inne indywidualne okoliczności – mogą mieć zwiększoną trudność w komunikowaniu dyskomfortu, sprzeciwu lub doświadczenia krzywdzenia.
3. Brak komunikatu werbalnego ze strony dziecka nie może być utożsamiany z wyrażeniem zgody na kontakt fizyczny lub określone działanie.
4. Personel uwzględnia komunikację niewerbalną dziecka, w szczególności:
   1. odsuwanie się;
   2. napinanie ciała;
   3. odwracanie głowy;
   4. płacz;
   5. zamieranie;
   6. gwałtowną zmianę zachowania;
   7. unikanie określonej osoby lub sytuacji;
   8. inne indywidualne sygnały dyskomfortu.
5. Sposób komunikowania się z dzieckiem dostosowuje się do jego możliwości.
6. Personel nie interpretuje automatycznie zachowań wynikających z niepełnosprawności, trudności komunikacyjnych, sensorycznych lub rozwojowych jako nieposłuszeństwa albo zachowania celowo niewłaściwego.
7. Czynności pielęgnacyjne, higieniczne, pomoc w jedzeniu, przemieszczaniu się lub inne czynności wymagające zwiększonego wsparcia wykonywane są z zachowaniem zasad ochrony intymności określonych w §8.
8. Jeżeli dziecko wymaga indywidualnego sposobu komunikacji, uspokajania, wykonywania czynności higienicznych lub zapewnienia bezpieczeństwa, personel powinien znać te potrzeby w zakresie koniecznym do prawidłowego sprawowania opieki.
9. Informacje o szczególnych potrzebach dziecka udostępnia się personelowi wyłącznie w zakresie koniecznym do zapewnienia mu bezpieczeństwa i właściwej opieki.
10. W przypadku podejrzenia krzywdzenia sposób uzyskiwania informacji od dziecka dostosowuje się do jego możliwości komunikacyjnych.
11. Niedopuszczalne jest dyskryminowanie, zawstydzanie, wyśmiewanie lub izolowanie dziecka ze względu na niepełnosprawność, stan zdrowia, sposób komunikowania się, zachowanie, pochodzenie lub szczególne potrzeby.
12. Przy ocenie symptomów mogących wskazywać na krzywdzenie uwzględnia się możliwość, że u konkretnego dziecka mogą one manifestować się w sposób odmienny.
13. W razie potrzeby i w granicach posiadanych kompetencji Żłobek współpracuje z Rodzicami oraz specjalistami wspierającymi dziecko.

§ 25. Przygotowanie, szkolenie i dokumentowanie przygotowania personelu

1. Każda osoba objęta Standardami jest zobowiązana do zapoznania się z ich treścią oraz stosowania wynikających z nich zasad w zakresie odpowiadającym wykonywanym zadaniom.
2. Za przygotowanie personelu do stosowania Standardów odpowiada Dyrektor albo inna osoba wyznaczona przez podmiot prowadzący, posiadająca wiedzę niezbędną do przedstawienia personelowi zasad i procedur określonych w Standardach.
3. Osoba odpowiedzialna za przygotowanie personelu powinna posiadać znajomość co najmniej:
   1. niniejszych Standardów;
   2. zasad bezpiecznych relacji z dziećmi;
   3. podstawowych symptomów i czynników ryzyka krzywdzenia;
   4. obowiązujących w Żłobku procedur interwencyjnych;
   5. zasad dokumentowania zgłoszeń i interwencji;
   6. zakresu odpowiedzialności poszczególnych osób;
   7. zasad ochrony danych, prywatności i wizerunku dzieci.
4. Przygotowanie personelu obejmuje, odpowiednio do zakresu wykonywanych obowiązków:
   1. zapoznanie ze Standardami;
   2. omówienie zasad bezpiecznych relacji personel–dziecko;
   3. omówienie zachowań niedozwolonych;
   4. omówienie zasad bezpiecznych relacji między dziećmi;
   5. rozpoznawanie podstawowych symptomów krzywdzenia;
   6. sposób reagowania na podejrzenie krzywdzenia;
   7. zasady postępowania w sytuacji bezpośredniego zagrożenia;
   8. sposób sporządzania notatki służbowej i Karty interwencji;
   9. zasady poufności;
   10. zasady ochrony wizerunku i korzystania z urządzeń elektronicznych;
   11. sposób zgłaszania naruszeń Standardów.
5. Przygotowanie może odbywać się w szczególności w formie:
   1. szkolenia;
   2. instruktażu;
   3. zebrania zespołu połączonego z omówieniem Standardów;
   4. indywidualnego zapoznania nowej osoby ze Standardami;
   5. szkolenia uzupełniającego po zmianie Standardów lub wystąpieniu potrzeby organizacyjnej.
6. Personel zatrudniony w dniu wejścia w życie niniejszej wersji Standardów podlega przygotowaniu do ich stosowania.
7. Osoba rozpoczynająca pracę, praktykę, staż, wolontariat lub inną działalność objętą Standardami jest zapoznawana z zasadami mającymi zastosowanie do wykonywanych przez nią czynności przed rozpoczęciem samodzielnego wykonywania zadań związanych z dziećmi.
8. Zapoznanie personelu ze Standardami podlega dokumentowaniu.
9. Dokumentacja może obejmować w szczególności:
   1. listę obecności na szkoleniu;
   2. program lub zakres szkolenia;
   3. datę przeprowadzenia szkolenia;
   4. dane osoby prowadzącej;
   5. imienne oświadczenia członków personelu o zapoznaniu się ze Standardami i zobowiązaniu do ich stosowania;
   6. dokumentację dodatkowych instruktaży lub szkoleń.
10. W związku z aktualizacją dokumentacji i wdrażaniem standardów obowiązujących w Żłobku przeprowadzono przygotowanie personelu do stosowania zasad i procedur dotyczących opieki oraz bezpieczeństwa dzieci. Realizacja przygotowania personelu jest dokumentowana w dokumentacji wewnętrznej Żłobka.
11. Aktualizacja Standardów powodująca istotną zmianę obowiązków personelu wymaga przekazania personelowi informacji o zmianach oraz – jeżeli charakter zmian tego wymaga – przeprowadzenia dodatkowego instruktażu lub szkolenia.
12. Dyrektor może przeprowadzać okresowe przypomnienia zasad lub omawiać z personelem sytuacje wymagające ujednolicenia praktyki.
13. Jeżeli w toku stosowania Standardów zostanie stwierdzone, że członek personelu nie zna procedury albo stosuje ją nieprawidłowo, Dyrektor podejmuje działania służące uzupełnieniu wiedzy lub umiejętności tej osoby.
14. Przygotowanie personelu nie ogranicza się do jednorazowego podpisania oświadczenia. Celem jest zapewnienie, aby osoby sprawujące opiekę rozumiały zasady i potrafiły zastosować je w praktyce.
15. Dokumentacja przygotowania personelu jest przechowywana w sposób pozwalający na wykazanie realizacji obowiązku podczas uprawnionej kontroli.

§ 26. Zasady zgłaszania naruszeń i nieprawidłowości

1. Każdy członek personelu jest zobowiązany reagować na zachowania lub sytuacje mogące stanowić naruszenie niniejszych Standardów.
2. Zgłoszeniu podlega w szczególności:
   1. podejrzenie krzywdzenia dziecka;
   2. naruszenie zasad bezpiecznych relacji personelu z dzieckiem;
   3. naruszenie zasad ochrony intymności dziecka;
   4. naruszenie zasad ochrony danych osobowych lub wizerunku dziecka;
   5. nieprawidłowe zastosowanie lub zaniechanie zastosowania procedury interwencyjnej;
   6. inne działanie lub zaniechanie mogące naruszać bezpieczeństwo, godność lub prawa dziecka.
3. Członek personelu przekazuje zgłoszenie niezwłocznie Dyrektorowi lub osobie go zastępującej.
4. Jeżeli zgłoszenie dotyczy Dyrektora, stosuje się zasady określone w §4 ust. 10–11.
5. Rodzic może zgłosić podejrzenie naruszenia Standardów:
   1. osobiście Dyrektorowi;
   2. za pośrednictwem kanałów komunikacji udostępnionych przez Żłobek;
   3. pisemnie;
   4. w inny sposób umożliwiający Żłobkowi zapoznanie się ze zgłoszeniem.
6. Brak zachowania określonej formy zgłoszenia nie stanowi podstawy do pozostawienia bez reakcji informacji wskazującej na możliwość krzywdzenia dziecka.
7. Zgłoszenie może pochodzić również od osoby trzeciej.
8. Osoba przyjmująca zgłoszenie:
   1. traktuje je z należytą powagą;
   2. nie ocenia osoby zgłaszającej;
   3. ustala podstawowe informacje konieczne do podjęcia dalszych działań;
   4. nie prowadzi przesłuchania;
   5. dokumentuje zgłoszenie w zakresie adekwatnym do jego charakteru;
   6. uruchamia odpowiednią procedurę, jeżeli charakter informacji tego wymaga.
9. Zgłoszenie dotyczące naruszenia Standardów nie może zostać zignorowane wyłącznie dlatego, że osoba zgłaszająca:
   1. nie posiada pełnej wiedzy o zdarzeniu;
   2. nie potrafi dokonać jego kwalifikacji prawnej;
   3. nie dysponuje dowodami potwierdzającymi swoje podejrzenie.
10. Osoba zgłaszająca w dobrej wierze podejrzenie krzywdzenia dziecka lub naruszenia Standardów nie może ponosić negatywnych konsekwencji wyłącznie z powodu dokonania zgłoszenia.
11. Świadome przekazywanie informacji nieprawdziwych podlega odrębnej ocenie i nie korzysta z ochrony przewidzianej dla zgłoszeń dokonywanych w dobrej wierze.
12. Informacje o sposobie zgłaszania nieprawidłowości są dostępne dla personelu oraz Rodziców.

§ 27. Udostępnianie Standardów Rodzicom, personelowi i dzieciom

1. Standardy są dokumentem dostępnym dla personelu, Rodziców oraz innych osób w zakresie wynikającym z obowiązujących przepisów.
2. Żłobek udostępnia Standardy:
   1. na swojej stronie internetowej;
   2. w widocznym miejscu w lokalu Żłobka.
3. W miejscach, o których mowa w ust. 2, udostępnia się:
   1. pełną wersję Standardów Ochrony Małoletnich;
   2. wersję skróconą przeznaczoną dla dzieci.
4. Wersja skrócona zawiera informacje istotne dla dzieci i jest przygotowana w sposób uwzględniający ich wiek, poziom rozwoju oraz możliwości rozumienia.
5. Ze względu na wiek dzieci objętych opieką Żłobka wersja skrócona może wykorzystywać w szczególności:
   1. prosty język;
   2. krótkie komunikaty;
   3. ilustracje, symbole lub piktogramy;
   4. komunikaty dotyczące prawa do bezpieczeństwa, granic ciała, możliwości odmowy oraz zwracania się do osoby dorosłej po pomoc.
6. Wersja skrócona nie stanowi prostego streszczenia prawnych procedur interwencyjnych, lecz przekazuje dzieciom informacje istotne dla ich bezpieczeństwa w formie możliwej do zrozumienia na etapie rozwojowym dzieci uczęszczających do Żłobka.
7. Personel wykorzystuje zasady zawarte w wersji skróconej również w codziennych sytuacjach opiekuńczych, odpowiednio do wieku i możliwości dzieci, w szczególności poprzez:
   1. nazywanie granic;
   2. respektowanie odmowy dziecka w sytuacjach, w których może ono decydować;
   3. uczenie prostych komunikatów służących ochronie granic;
   4. pokazywanie dzieciom, że mogą zwrócić się do zaufanej osoby dorosłej po pomoc.
8. Rodzice są informowani o miejscu i sposobie udostępnienia Standardów.
9. Rodzic ma możliwość zapoznania się z pełną wersją Standardów.
10. Żłobek może dodatkowo udostępniać Standardy Rodzicom za pośrednictwem wykorzystywanej aplikacji, poczty elektronicznej lub innych przyjętych kanałów komunikacji.
11. Udostępnienie Standardów Rodzicom nie wymaga uzyskania podpisu każdego Rodzica potwierdzającego zapoznanie się z dokumentem, chyba że obowiązek taki wynikałby z odrębnej podstawy prawnej albo został przyjęty przez Żłobek jako dodatkowe rozwiązanie organizacyjne.
12. Żłobek zachowuje możliwość wykazania sposobu udostępnienia Standardów, w szczególności poprzez dokumentację publikacji, komunikat skierowany do Rodziców lub inną przyjętą formę dokumentowania.
13. Aktualna wersja Standardów jest udostępniana po każdej zmianie dokumentu.

§ 28. Monitoring i okresowa ocena Standardów

1. Stosowanie Standardów podlega bieżącemu monitorowaniu oraz okresowej ocenie.
2. Za organizację monitorowania i oceny Standardów odpowiada Koordynator Standardów.
3. Bieżący monitoring obejmuje w szczególności:
   1. obserwację stosowania zasad bezpiecznych relacji z dziećmi;
   2. analizę zgłoszeń i interwencji w zakresie pozwalającym na identyfikację problemów systemowych;
   3. analizę sytuacji, w których wystąpiły trudności w zastosowaniu procedury;
   4. uwagi zgłaszane przez personel;
   5. uwagi i informacje przekazywane przez Rodziców;
   6. zmiany organizacyjne w funkcjonowaniu Żłobka;
   7. zmiany obowiązujących przepisów prawa.
4. Niezależnie od bieżącego monitorowania Żłobek dokonuje formalnej oceny Standardów co najmniej raz na dwa lata.
5. Celem oceny jest w szczególności ustalenie:
   1. czy Standardy odpowiadają aktualnym potrzebom Żłobka i dzieci;
   2. czy pozostają zgodne z obowiązującymi przepisami;
   3. czy procedury są zrozumiałe i możliwe do zastosowania przez personel;
   4. czy zakres odpowiedzialności poszczególnych osób jest jednoznaczny;
   5. czy sposób dokumentowania interwencji jest prawidłowy;
   6. czy wystąpiły zdarzenia wskazujące na potrzebę zmiany Standardów;
   7. czy konieczne jest dodatkowe przygotowanie lub szkolenie personelu.
6. W ramach oceny można wykorzystywać w szczególności:
   1. arkusz oceny Standardów;
   2. analizę dokumentacji;
   3. rozmowy lub konsultacje z personelem;
   4. uwagi Rodziców;
   5. wyniki wewnętrznych audytów;
   6. wnioski wynikające z kontroli zewnętrznych;
   7. analizę zmian prawnych.
7. Zakres i sposób pozyskiwania opinii dostosowuje się do charakteru Żłobka oraz wieku dzieci.
8. Wnioski z formalnej oceny Standardów są każdorazowo dokumentowane pisemnie.
9. Dokument z oceny powinien określać co najmniej:
   1. datę dokonania oceny;
   2. osobę lub osoby dokonujące oceny;
   3. zakres przeprowadzonej analizy;
   4. najważniejsze ustalenia;
   5. stwierdzone potrzeby zmian, jeżeli wystąpiły;
   6. rekomendowane działania;
   7. informację o decyzji dotyczącej aktualizacji Standardów.
10. Jeżeli w wyniku oceny stwierdzono potrzebę aktualizacji, Koordynator przygotowuje propozycję zmian i przedstawia ją podmiotowi prowadzącemu.
11. Standardy mogą być aktualizowane również przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 4, w szczególności:
    1. po zmianie przepisów prawa;
    2. po wystąpieniu poważnego zdarzenia dotyczącego bezpieczeństwa dziecka;
    3. po ujawnieniu trudności w stosowaniu procedur;
    4. w wyniku zaleceń organu kontrolującego;
    5. w związku ze zmianą organizacji lub zakresu działalności Żłobka;
    6. gdy wyniki bieżącego monitoringu wskazują na potrzebę zmiany.
12. Po dokonaniu istotnej aktualizacji personel jest informowany o zmianach, a w razie potrzeby przeprowadza się dodatkowe przygotowanie lub instruktaż.
13. Aktualna wersja Standardów jest udostępniana zgodnie z §27.
14. Dokumentację kolejnych ocen i zmian Standardów przechowuje się wraz z dokumentacją dotyczącą ich wdrożenia i monitorowania.
15. Wersje Standardów, które utraciły moc, przechowuje się jako dokumentację archiwalną Żłobka.

§ 29. Wejście w życie i obowiązywanie Standardów

1. Niniejsze Standardy Ochrony Małoletnich stanowią aktualizację zasad ochrony dzieci obowiązujących w Żłobku Niepublicznym Bonjour Bébé.
2. Standardy zastępują dotychczasową „Politykę ochrony dzieci w Żłobku Niepublicznym Bonjour Bébé” z dnia 15.04.2024 r.
3. Standardy obowiązują wszystkie osoby objęte ich zakresem w zakresie odpowiednim do wykonywanych zadań.
4. Integralną część Standardów stanowią załączniki określające wzory dokumentów oraz materiały służące ich praktycznemu stosowaniu.
5. Standardy wchodzą w życie z dniem 20.07.2026 r.
6. Za zapewnienie udostępnienia aktualnej wersji Standardów zgodnie z obowiązującymi przepisami odpowiada Dyrektor.
7. Personel jest zobowiązany do stosowania aktualnie obowiązującej wersji Standardów.

Integralną część Standardów stanowią załączniki. Wzory nr 1–6 to dokumenty wewnętrzne wypełniane przez personel. Są do wglądu w żłobku.

1. Karta interwencji
2. Rejestr interwencji
3. Plan wsparcia dziecka po ujawnieniu krzywdzenia lub stwierdzeniu uzasadnionego podejrzenia krzywdzenia
4. Notatka służbowa dotycząca zdarzenia, obserwacji lub informacji mogącej mieć znaczenie dla bezpieczeństwa dziecka
5. Oświadczenie personelu o zapoznaniu się ze Standardami Ochrony Małoletnich
6. Arkusz okresowej oceny Standardów Ochrony Małoletnich
7. Schemat postępowania w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka (poniżej)
8. Wersja skrócona dla dzieci (zobacz wyżej)

Załącznik nr 7. Schemat postępowania w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka

Widzisz, słyszysz lub dowiadujesz się o czymś, co może świadczyć o krzywdzeniu dziecka? Nie musisz mieć pewności. Nie musisz samodzielnie ustalać, czy doszło do przestępstwa. Masz zareagować.

Krok 1. Zadbaj o bezpieczeństwo dziecka

Jeżeli zagrożenie trwa: przerwij je → zabezpiecz dziecko → wezwij pomoc, jeżeli jest potrzebna.

Krok 2. Czy istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia?

Tak: zapewnij bezpieczeństwo dziecku → w razie potrzeby udziel pierwszej pomocy → dzwoń 112 → następnie poinformuj Dyrektora / osobę zastępującą. Nie czekaj na zgodę Dyrektora, jeżeli zwłoka może zwiększyć zagrożenie.

Nie: zapewnij dziecku bezpieczeństwo → poinformuj Dyrektora / osobę zastępującą → sporządź notatkę służbową.

Krok 3. Jeżeli dziecko coś Ci mówi

Zrób: zachowaj spokój; słuchaj; potraktuj wypowiedź poważnie; pozwól dziecku mówić własnymi słowami; zapisz później możliwie dokładnie jego słowa; powiedz prostym językiem, że zajmiesz się jego bezpieczeństwem.

Nie rób: nie przesłuchuj; nie sugeruj odpowiedzi; nie pytaj wielokrotnie o szczegóły; nie okazuj niedowierzania; nie obiecuj tajemnicy; nie konfrontuj dziecka z osobą, której dotyczy podejrzenie.

Krok 4. Sporządź notatkę

Zapisz: co sama/sam widziałaś/eś lub słyszałaś/eś; kiedy i gdzie miało to miejsce; kto był obecny; co zrobiłaś/eś; co powiedziało dziecko – możliwie dosłownie; jakie informacje przekazały inne osoby. Fakty ≠ interpretacje. Nie pisz: „Rodzic na pewno uderzył dziecko”, jeżeli tego nie widziałaś/eś. Pisz: „Na lewym ramieniu dziecka zauważyłam/em zasinienie. Rodzic powiedział: »...«”.

Krok 5. Nie uzgadniaj wersji wydarzeń

Jeżeli zdarzenie widziało kilka osób, każda osoba sporządza własną notatkę na podstawie własnych obserwacji.

Krok 6. Dalszą ścieżkę ustala osoba odpowiedzialna za interwencję

W zależności od sytuacji może być konieczne: zabezpieczenie dziecka; kontakt z Rodzicem; odsunięcie pracownika od kontaktu z dzieckiem; zawiadomienie Policji / prokuratury; zawiadomienie sądu opiekuńczego; działania związane z przemocą domową; Plan wsparcia dziecka.

Ważne: rozmowa z Rodzicem nie jest automatycznie pierwszym krokiem. Jeżeli podejrzenie dotyczy Rodzica albo poinformowanie go może narazić dziecko na niebezpieczeństwo lub utrudnić działania właściwych organów — nie podejmuj samodzielnie takiej rozmowy.

W sytuacji nagłej: 112.

Osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń / Koordynator Standardów: Anna Frach-Popielarska.